Een collectieve oplossing is een systeem waarbij meerdere huizen of gebouwen samen hun warmte krijgen vanaf 1 centrale plek of via een gedeeld netwerk. In plaats van dat ieder huis een eigen cv-ketel of warmtepomp heeft, werkt de hele straat, buurt of wijk samen.

Nee, de nieuwe Wet collectieve warmte (Wcw) zegt dat er in elk gebied maximaal 1 warmtebedrijf kan zijn dat het recht en de plicht heeft om warmte te leveren. 
Huishoudens kunnen dus niet kiezen. Hun rechten worden beschermd door de Autoriteit Consument en Markt (ACM). De ACM stelt maximum tarieven op waar een warmtebedrijf niet overheen mag en legt ook andere rechten van afnemers vast. 
Huishoudens mogen er overigens wél voor kiezen om geen aansluiting te nemen op het warmtenet. In dat geval moeten ze zelf een duurzame warmte-oplossing organiseren.

Er zijn verschillende mogelijkheden. Sommige warmtenetten gebruiken restwarmte van een fabriek of centrale in de buurt. Aardwarmte kan ook een bron zijn, maar dat kan niet overal. Een 3e mogelijkheid is de warmte uit water. Een centrale warmtepomp brengt de warmte uit water naar een geschikte temperatuur voor het warmtenet. Een warmtepomp is hiervoor een zeer geschikte techniek die relatief weinig elektriciteit nodig heeft.

Een centrale warmtepomp kan ook de bodem als bron gebruiken. Er zijn soms meerdere bodemboringen nodig. Bodembronnen maken geen of nauwelijks geluid. Als ze zijn aangelegd nemen ze in de wijk boven de grond niet veel ruimte in.

Het is ook denkbaar dat de centrale warmtepomp de buitenlucht als bron gebruikt. Dan komen er op 1 of meerdere plaatsen grote ‘luchtkoelers’. Dit zijn eigenlijk hele grote ventilatiekasten. Deze luchtkoelers kunnen niet tussen de woonbebouwing staan omdat ze daarvoor teveel geluid maken.

Als een wijk een voorkeur uitspreekt voor een warmtenet, wordt nog verder onderzocht welke bron het meest passend is qua kosten, rendement, geluid enzovoort.

Dat is mogelijk in de toekomst, maar dat is een keuze van de netbeheerder en een toekomstig warmtebedrijf. Een warmtenet maakt overigens een elektrische buurtbatterij minder noodzakelijk, omdat het warmtenet zelf voor korte tijd veel energie kan opslaan in de vorm van warmte. Daardoor kan de belasting van het elektriciteitsnet op drukke tijden lager worden.

De energiekosten die huishoudens betalen voor warmte van een warmtenet zouden in principe niet hoger mogen zijn dan wat zij aan gas kwijt zouden zijn. Maar omdat de gasprijs erg op- en neergaat, is een betrouwbare vergelijking heel lastig. De Rijksoverheid werkt daarom toe naar een tariefsysteem waarbij de geleverde warmte niet meer mag kosten dan de kosten die het warmtebedrijf zelf maakt. Ook mag het warmtebedrijf geen winst maken. De vergelijking met aardgas wordt dan losgelaten, want de verwachting is dat aardgas in de toekomst fors duurder wordt.

Daarnaast worden de meeste moderne warmtebedrijven zo opgezet dat de gebruikers zelf invloed hebben op de kosten en dus op de tarieven.

Er zijn gevallen bekend van huishoudens die met een warmtenet duurder uit zijn dan met aardgas. Dit komt soms voor bij al langer bestaande warmtebedrijven die in commerciële handen zijn. In de toekomst zijn deze commerciële warmtebedrijven niet meer mogelijk; de komende jaren worden ze omgevormd naar publieke warmtebedrijven. Daarmee is de kans dat huishoudens met een warmtenet structureel duurder uit zijn fors kleiner geworden. De verwachting is ook dat de warmtetarieven bij een warmtenet in de toekomst minder snel stijgen dan de gasprijs.

Ja, bij de centrale warmtepomp komt een soort noodvoorziening voor als de elektriciteit kort uitvalt of als de warmtepomp een storing heeft. Als de storing langer duurt kan er tijdelijk een container met een extra warmtepomp bijgeplaatst worden, zodat de wijk toch voldoende warmte heeft. Het toekomstige warmtebedrijf is verantwoordelijk voor de continuïteit van de warmtelevering en moet ook aantonen dat het voldoende voorzorgsmaatregelen heeft getroffen.

Dat hangt af van de temperatuur van het warmtenet. Als het warmtenet een temperatuur van rond de 70 graden in de woning brengt (een ‘MT-warmtenet’), komt er in huis alleen een afleverset. Dat is een apparaat dat iets kleiner is dan een compacte cv-ketel. De afleverset zorgt voor de verwarming én voor het warme water. Hij komt meestal op de plaats van de ketel en vrijwel alle leidingen kunnen blijven zitten.

Als het warmtenet een lage temperatuur naar de woningen brengt (een ‘ZLT-warmtenet’), komt er in de woningen geen afleverset maar een warmtepomp. Die neemt meer ruimte in dan een compacte cv-ketel. De warmtepomp heeft ook een waterbuffer aan boord omdat hij ook het warme water moet leveren. Daarom is hij wat groter dan de bekende cv-ketel. Soms is de waterbuffer apart uitgevoerd om ruimte te besparen onder een schuin dak.

In appartementen is meestal geen plaats voor een aparte warmtepomp per woning. Daarom wordt in appartementengebouwen in geval van een ZLT-net gekeken of 1 grote warmtepomp het hele appartementengebouw kan bedienen. De warmtepomp komt dan in een centrale stookruimte en de appartementen krijgen warmte aangevoerd op een temperatuur van circa 70 graden. Soms iets lager als het goed geïsoleerde appartementen zijn. 

Terug naar de pagina Gooise Meren aardgasvrij